เวลาพูดถึง “Burnout” เรามักนึกถึงผู้ใหญ่…พนักงานออฟฟิศ ครู หนักงานจนหมดไฟ แต่จริง ๆ แล้ว เด็กม.ปลายก็ Burnout ได้เหมือนกันนะ
เรื่องนี้เกิดขึ้นกับเด็กผู้หญิงคนหนึ่งชื่อ “ฝน”
ฝนเป็นนักเรียนที่เรียนดีมาตั้งแต่เล็ก ชนะการแข่งขันวิทยาศาสตร์มาตั้งแต่ ป.6 โตมาท่ามกลางคำชมเชยและความคาดหวัง
“ฝนต้องทำได้สิ เธอเก่งที่สุดในห้องแล้วนี่”
(เสียงฝนพึมพำในใจ) “ทุกคนคาดหวังให้เราทำได้…ก็ต้องทำให้ได้”
ทุกวันของฝนเหมือนวนไปวนมา ตื่นเช้า – ไปโรงเรียน – ทำรายงาน – ส่งงาน – แก้งาน – ทำใหม่ จนบางวัน เธอไม่รู้แล้วว่าตัวเองทำไปเพื่ออะไรกันแน่
เพื่อนสนิทชื่อ “มะลิ” แอบกระซิบตอนพักกลางวัน
“ฝนอะ ช่วงนี้ทำโครงงานเหมือนหุ่นยนต์เลยนะ ไม่เคยเห็นหัวเราะเลย”
ฝนฝืนยิ้ม “ไม่มีเวลาหัวเราะหรอก ต้องรีบทำให้เสร็จ”
จนวันหนึ่ง ในคาบแนะแนว คุณครูเขียนคำถามบนกระดานว่า
“สิ่งไหนในชีวิตที่ทำให้เรา ‘โตขึ้น’ ไม่ใช่แค่ ‘ทำได้ดีขึ้น’?”
เด็กทั้งห้องเงียบ รวมถึงฝนด้วย
เธอมองคำถามนั้นนาน ๆ แต่เขียนไม่ออกสักคำ
คืนนั้น ฝนกลับบ้านช้า ฝนตกพรำ ๆ
ตอนที่เดินผ่านสนามหลังโรงเรียน เธอเห็นเด็กประถมสองคนยืนเก็บน้ำฝนใส่ขวด
ฝนถามด้วยความสงสัย “เก็บไปทำอะไรเหรอ?”
เด็กคนนั้นตอบด้วยดวงตาที่เป็นประกาย “จะเอาไปส่องกล้องจุลทรรศน์ครับ อยากดูว่ามีอะไรอยู่ในนั้น!”
เสียงเด็กคนนั้น เหมือนกดสวิตช์บางอย่างในใจฝน
เธอหัวเราะออกมาเบา ๆ แล้วพูดกับตัวเอง
“เรานี่ก็เคยเป็นแบบนั้นนี่นา…เด็กที่อยากรู้อยากเห็น “
วันต่อมา เธอชวนมะลิ
“มะลิ เราเปลี่ยนโปรเจกต์เถอะ อยากลองทำอะไรใหม่ ๆ”
มะลิตาโต “ตอนนี้เหรอ! เหลืออาทิตย์เดียวจะส่งแล้วนะ”
ฝนยิ้ม “ก็ลองดูสิ อย่างน้อยเราจะได้เรียนรู้อะไรบ้าง”
สองคนเก็บน้ำฝนจากหลายที่ — หลังคาโรงเรียน สวน ท่อระบายน้ำ แล้วเอามาส่องดูในกล้องจุลทรรศน์ พวกเธอหัวเราะกันคิกคักเมื่อเห็นสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋ว ๆ ว่ายไปว่ายมาในหยดน้ำ
คุณครูที่เดินผ่านมา ยิ้มและพูดว่า
“นี่สิ ลูกศิษย์ครูที่แท้จริง วิทยาศาสตร์มันเริ่มจาก ‘อยากรู้’ ไม่ใช่แค่ ‘อยากชนะ’”
วันประกวดโครงงานมาถึง
ฝนไม่ได้รางวัลใหญ่ แต่ตอนที่ขึ้นไปพูด เธอพูดด้วยรอยยิ้มที่ไม่ได้เห็นมานาน
“หนูเรียนรู้ว่า…เวลาเราทำแต่สิ่งที่เรารู้ดีอยู่แล้ว เราอาจจะเก่งขึ้น แต่ไม่ได้โตขึ้น วันที่กล้าลองสิ่งใหม่ ถึงจะผิดพลาดบ้าง หนูรู้สึกเหมือนกลับมาเป็นตัวเองอีกครั้งค่ะ”
หลังจบงาน เธอเดินออกจากห้องไปกับมะลิ
มะลิพูดขำ ๆ “วันนี้ฝนหัวเราะเกินโควตาแล้วนะ”
ฝนยิ้มกว้าง “ก็วันนี้ไม่ได้ทำแค่ให้เสร็จ…แต่ได้เรียนรู้อะไรใหม่จริง ๆ”
เรื่องของฝนไม่ใช่แค่เรื่องของเด็ก ม.ปลาย
มันคือเรื่องของเราทุกคน
เวลาที่เราอยู่แต่ใน “โหมดทำให้ได้” เราอาจลืม “โหมดเรียนรู้” ไป
Burnout ไม่ได้เกิดจากการทำงานหนักเท่านั้น แต่มันเกิดจากการที่เราไม่มีพื้นที่ให้ “เรียนรู้สิ่งใหม่” “ทดลองผิดพลาด” หรือ “เป็นตัวเอง”
วันนี้ ลองถามตัวเองดู
“อะไรคือสิ่งที่เราทำแล้ว ‘รู้สึกโตขึ้น’ ไม่ใช่แค่ ‘ทำได้ดีขึ้น’?”
Open Paths 
Leave a comment